کیفیت زندگی زناشویی تا چه اندازه در فرزندآوری نقش دارد؟ - بلاگ پو

به گزارش خبرنگاران، کاهش باروری در دهه های اخیر پیوند نزدیکی با عوامل ساختاری و نوسازی، تحولات خانواده، تغییر ارزش فرزند، تغییر الگوهای فرزندآوری، فراوری و گسترش برنامه های تنظیم خانواده، بهبود موقعیت زنان و افزایش استقلال زنان، عوامل مالی و ویژگی های فردی مانند سن و پیشرفت تحصیلی داشته است.

در تبیین عوامل موثر بر فرزندآوری مطالعات پیشین عمدتا بر متغیرهای ساختاری و یا به موقعیت و نگرش های زنان و گاهی مردان متمرکز بوده است. در حالی که از آنجا که تصمیم گیری برای فرزندآوری امری زوجی است نه فردی، می بایست تاثیر روابط میان همسران بر فرزندآوری نیز مورد توجه قرار بگیرد.

محققان در مطالعه زیر کوشش کردند به این پرسش پاسخ دهند که آیا میان کیفیت زندگی زناشویی و قصد فرزندآوری رابطه ای برقرار است یا خیر؟

در پژوهشی که در مورد آنالیز تاثیر کیفیت زندگی زناشویی بر قصد فرزندآوری توسط تیم پژوهشگران متشکل از فاطمه مدیری(دانشیار جامعه شناسی، گروه مطالعات خانواده) و محمود قاضی طباطبایی(استاد گروه جمعیت شناسی) با جامعه آماری زنان و مردان متاهل شهر تهران و 1232 نمونه که زن در خانواده آن ها زیر 49 سال و بارور بوده، به شیوه خوشه ای چند مرحله ای صورت گرفته، آمده است: تعداد فرزندان قصد شده در افرادی که کیفیت زندگی زناشویی پایین تری دارند، کمتر است ولیکن بعد مثبت کیفیت زندگی زناشویی در افراد بدون فرزند و در افراد تک فرزند بر قصد داشتن فرزند(دیگر) اثر معنادار داشته و در افراد با دو فرزند بیشتر، تاثیر معناداری نداشته است.

در این پژوهش آمده است: بعضی مطالعات نشان می دهند، فرزندآوری عقلانی نبوده و احساسی و عاطفی است ولیکن در مقابل، مطالعات متعددی بر عقلانی بودن فرزندآوری صحه می گذارد. فرزندآوری یکی از پیچیده ترین تصمیمات زوجین است و همسران در این تصمیم گیری به نگهداری از کودک برای طولانی مدت و چگونگی محیطی که فرزند در آن رشد می نماید، فکر می نمایند.

در این پژوهش محققان می گویند: بالاترین نرخ فرزندآوری نه در میان زوج های خیلی بدون مشکل اتفاق می افتد، نه در میان کسانی که کیفیت زناشویی بالایی دارند و نه در کسانی که کیفیت زناشویی خیلی پایینی دارند. زنانی که سطح متوسط کیفیت روابط زناشویی را گزارش می نمایند، بیشتر احتمال دارد که فرزند(دیگر) بخواهند و مردان با سطح متوسط و بالا بیشتر احتمال دارد که فرزند دوم را داشته باشند. همچنین ادراک زنان از کیفیت زندگی زناشویی بر تولد اولین فرزند اثر دارد و ادراک زنان و مردان بر تولد دوم اثرگذار است.

در ادامه این پژوهش مبحث فرزندآوری در سه دسته کلی خلاصه شده است: گاهی فرزندآوری در حضور مولفه های پایداری زندگی زناشویی به وقوع می پیوندد. بخشی دیگر قائل به این نکته است که در افرادی که احتمال طلاق وجود دارد، افراد از فرزندآوری به عنوان یک استراتژی در راستای تحکیم روابط زناشویی استفاده می نمایند و بخش دیگر از مطالعات نیز نشان داده که اگر روابط زناشویی در حد متوسط باشد، فرزندآوری با احتمال بیشتری به وقوع خواهد پیوست و افرادی که به دو سر طیف نزدیک تر هستند کمتر فرزند به جهان می آورند.

در نتایج این پژوهش آمده است:کیفیت زندگی زناشویی در حضور متغیرهای مالی اجتماعی اثرگذار بر تعداد فرزندان قصد شده اثرگذاری معناداری ندارد. به عبارت دیگر اگرچه کیفیت زندگی زناشویی بالاتر با قصد فرزندآوری همراه است ولیکن هرچه کیفیت زندگی زناشویی بالاتر باشد، افراد تعداد فرزند بیشتری نمی خواهند. در تعداد فرزندان خواسته شده تاثیر متغیرهای تحصیلات، درآمد و سن بیشتر از کیفیت زندگی زناشویی است. به تعبیر دیگر هرچه کیفیت زندگی زناشویی بالاتر باشد افراد متاهل در شهر تهران فرزندان بیشتری می خواهند اما تاثیر تحصیلات، درآمد و سن بیشتر از روابط میان همسران بر فرزندآوری اثرگذار است.

این پژوهش در شماره دوازدهم جامعه شناسی نهادهای اجتماعی منتظر شده است.

کشتی کروز: کشتی کروز: سفری لوکس و در عین حال مقرون به صرفه به اقیانوس